एजेन्सी, १९ चैत्र — डोनाल्ड ट्रम्प ले इरानसँगको जारी द्वन्द्व अझै निर्णायक चरणमा नपुगेको संकेत गर्दै आगामी दुईदेखि तीन हप्तासम्म तीव्र सैन्य कारबाही जारी रहने बताएका छन्। ह्वाइट हाउसबाट राष्ट्रका नाममा सम्बोधन गर्दै उनले अमेरिका आफ्नो लक्ष्य नजिक पुगेको दाबी गरे पनि युद्ध अन्त्यको स्पष्ट समयरेखा भने प्रस्तुत गरेनन्।
ट्रम्पका अनुसार अमेरिकी रणनीति इरानको सैन्य क्षमता कमजोर बनाउने, क्षेत्रीय सशस्त्र समूहहरूमाथिको प्रभाव अन्त्य गर्ने तथा उसलाई आणविक हतियार विकास गर्नबाट रोक्नेमा केन्द्रित छ। यद्यपि, अन्तर्राष्ट्रिय विश्लेषकहरूले इरान तत्काल आणविक हतियार उत्पादनको अवस्थामा नरहेको धारणा राख्दै आएका छन्।
द्वन्द्वको प्रारम्भिक चरणमै आयातोल्लाह अली खामेनी को हत्या भएको घटनालाई ट्रम्पले ‘महत्वपूर्ण सफलता’का रूपमा व्याख्या गरेका छन्। उनले इरानको उच्च नेतृत्व तहमा ठूलो क्षति पुगेको दाबीसमेत गरेका छन्।
यसबीच, इरानले रणनीतिक रूपमा होर्मुज जलडमरूमध्य मा आफ्नो नियन्त्रण बलियो बनाउँदै प्रतिरोध जनाएको छ। विश्वको करिब २० प्रतिशत तेल आपूर्ति हुने यो मार्गमा तनाव बढेसँगै अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा प्रभाव देखिन थालेको छ। तेलको मूल्य उकालो लागेको छ भने सेयर बजारमा अनिश्चितता बढेको छ। अमेरिकाभित्रै इन्धन मूल्य उल्लेखनीय रूपमा बढ्दा सर्वसाधारणमाथि आर्थिक दबाब परेको छ।
ट्रम्पले आवश्यक परे इरानको ऊर्जा पूर्वाधारमा सीधा आक्रमण गर्न सकिने संकेत दिँदै कडा चेतावनी दिएका छन्। “हामी उनीहरूलाई पाषाण युगमा फर्काउन सक्छौँ,” उनले भने। यस्तो अभिव्यक्तिले अन्तर्राष्ट्रिय कानुन उल्लङ्घन र सम्भावित युद्ध अपराधबारे चिन्ता थपिएको छ।
अमेरिकाभित्रै पनि ट्रम्पको नीति विवादित बन्न थालेको छ। क्रिस मर्फी ले ट्रम्पको रणनीति अस्पष्ट रहेको भन्दै आलोचना गरेका छन्। उनका अनुसार यो नीति युद्ध विस्तार गर्ने कि अन्त्यतर्फ लैजाने भन्नेमा स्पष्टता देखिँदैन।
ट्रम्पले इरानी राष्ट्रपति मसुद पेजेस्कियान युद्धविराम खोजिरहेको दाबी गरे पनि इरानले त्यसलाई अस्वीकार गरेको छ। इरानको विदेश मन्त्रालयले अमेरिकामाथि ‘अत्यधिक दबाब सिर्जना गर्ने प्रयास’ गरेको आरोप लगाएको छ।
समग्रमा, युद्ध चर्किँदै जाँदा अन्तर्राष्ट्रिय समुदायमा त्रास र अनिश्चितता बढ्दै गएको छ। अमेरिकाले आफ्ना खाडी सहयोगी राष्ट्रहरूलाई आश्वस्त पार्ने प्रयास गरिरहेको भए पनि युरोपेली देशहरूसँगको मतभेद भने झन् प्रस्टिँदै गएको देखिन्छ।
